Bir yapay zekanın çocuğunuza ders vermesine, hastalığınıza teşhis koymasına ya da gündelik arkadaşınız olmasına izin verir miydiniz? Cevabınız büyük ölçüde kendinizi nasıl hissettiğinize ve nerede yaşadığınıza bağlı olabilir. Telematics and Informatics dergisinde yayımlanan çalışmada Magnus Liebherr ve ekibi, 35 ülkeden 35.018 internet kullanıcısının yanıtlarını inceledi. Katılımcılar üç temel psikolojik ihtiyaçlarını değerlendirdi: özerklik (kararlarını kendi verdiğini hissetmek), yeterlik (kendini becerikli hissetmek) ve bağlılık (başkalarıyla bağlantıda olmak). Ardından dört senaryoda yapay zekaya rol devretmeye ne kadar istekli olduklarını söyledi: çocuğa ders vermek, tıbbi teşhis koymak, küçük bir ruhsal sorun için tavsiye vermek ve gündelik arkadaşlık etmek. Yeterlik duygusu en tutarlı belirleyiciydi. Kendini yetkin hissedenler, yapay zekayı doktor ya da öğretmen gibi uzmanlık gerektiren rollerde daha kolay kabul etti. Özerklik ise ruh sağlığı danışmanı ve arkadaş gibi duygusal rollerde öne çıktı. Bağlılık dünya genelinde en zayıf etkiyi gösterdi. Kültürel fark da büyüktü. Gündelik işlerde yapay zeka arkadaşı kullanmaya katılımcıların Sahra Altı Afrika kümesinde yüzde 62,5'i, Nordik kümede yüzde 32,9'u istekliydi. Yapay zeka öğretmen için oranlar Arap-İslam kümesinde yüzde 38,1, Nordik kümede yüzde 17,5'ti. Araştırmacılar bunları kesin bir kültürel açıklama değil, umut verici örüntüler sayıyor. Sorular tek cümlelik ve varsayımsal; birinin “teşhisimi yapay zeka koysun” demesi, gerçek bir karar anında aynı şeyi yapacağı anlamına gelmiyor. Bir yapay zekaya hangi rolü devretmek size en zor gelirdi? Kaynaklar: Your psychological needs predict whether you will accept an AI companion or therapist, PsyPost (Eric W. Dolan, 27 Ağustos 2026), https://www.psypost.org/your-psychological-needs-predict-whether-you-will-accept-an-ai-companion-or-therapist/ Çalışma: Liebherr, Yankouskaya, Almourad, Thomas, Xu ve Ali, “Psychological Needs and AI Delegation Across Four Social Domains,” Telematics and Informatics (2026), https://doi.org/10.1016/j.tele.2026.102438