Bir yapay zeka arkadaşıyla dertleşmek kişinin ruh hâlini iyileştirebilir. Ama yeni bir çalışma, aynı yakınlığın gerçek hayattaki ilişkileri zayıflatabildiğini gösteriyor. Dünyada her dört yetişkinden biri yalnızlık bildiriyor ve giderek daha çok insan bu boşluğu yapay zekayla doldurmaya çalışıyor.
Psychology & Marketing dergisinde yayımlanan araştırmada Shaphali Gupta ve ekibi, duygusal zekayı, yani duyguları fark edip onlara yanıt verme becerisini taklit eden sohbet botlarını inceledi. İki ayrı sonuca baktılar: psikolojik iyi oluş (kişinin kendi ruh hâli, özsaygısı, yaşam amacı) ve sosyal iyi oluş (topluluğa katılımı ve yüz yüze ilişkilerinin niteliği).
Ekip önce Reddit, YouTube ve Trustpilot'taki gerçek kullanıcı yorumlarını inceledi, sonra 167 üniversite öğrencisiyle bir deney yaptı. Sonuç ikili: bot bir yandan ruh sağlığına iyi geliyor, bir yandan kişiyi gerçek insanlardan uzaklaştırıyor. İkisini de tetikleyen şey aynı: bota hissedilen yakınlık. Kişi kendini bota ne kadar bağlı hissediyorsa hem kişisel yararı hem de insan ilişkilerinden çekilmesi artıyor.
Bu ayrışma, metin yerine artırılmış gerçeklik (gerçek dünya görüntüsüne dijital ögeler ekleyen teknoloji) gibi daha sürükleyici biçimlerde daha da belirginleşiyor. Araştırmacılar dengeli bir okuma öneriyor: botlar ne ilişkileri kaçınılmaz biçimde bitiriyor ne de depresyonun garantili çaresi. Ayrıca deney, hayali senaryolar okuyan öğrencilere dayanıyor.
Bir yapay zekanın verdiği rahatlık sizi zor ama gerçek insan ilişkilerine yönelmekten alıkoyduğunda, bu bedeli fark eder misiniz?
Kaynaklar:
Study finds AI companions boost mental health while damaging offline connections, PsyPost (6 Eylül 2026), https://www.psypost.org/the-hidden-cost-of-artificial-empathy-how-chatbots-boost-mental-health-but-isola/
Çalışma: Gupta, Saxena ve Kataria, Psychology & Marketing (2026)
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yap!

