Teknoloji ilerliyor, hukuk yetişebiliyor mu? Almanya’da dijital haklar kuruluşu HateAid, Meta’nın Ray-Ban Meta akıllı gözlükleri hakkında suç duyurusunda bulundu. Gerekçe oldukça dikkat çekici: Bu gözlükler, kullanıcıya fotoğraf ve video çekme imkânı sunarken, çevredeki kişilerin bilgisi ve rızası dışında görüntülerinin kaydedilmesi riskini de beraberinde getiriyor. Alman hukukundaki tartışmanın merkezinde ise oldukça temel bir soru var: Bir cihazın kayıt yaptığını karşıdaki kişi makul şekilde anlayabiliyorsa, bu durum gizlilik hakkı bakımından yeterli mi? Almanya’daki düzenleyici yaklaşımda, kayıt sırasında yanan ışık gibi optik bir uyarının bulunması, cihazın gizli kayıt yapan iletişim aracı olarak değerlendirilmemesinde önem taşıyor. Ancak yapay zekâ destekli cihazların yaygınlaşmasıyla birlikte mesele yalnızca “kayıt yapılıyor mu?” sorusundan ibaret olmayacak. Görüntünün kim tarafından, hangi amaçla, ne kadar süreyle ve hangi sistemlerde işlendiği; yapay zekâ tarafından analiz edilip edilmediği ve görüntüde yer alan kişinin bu süreç üzerinde herhangi bir kontrolünün bulunup bulunmadığı da tartışmanın parçası haline gelecek. Bu tartışma Türkiye açısından da önemli. Çünkü benzer teknolojiler KVKK bakımından; veri işleme şartları, aydınlatma yükümlülüğü, ölçülülük, veri güvenliği ve gerektiğinde açık rıza gibi birçok başlığın yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir. Dolayısıyla şirketler açısından KVKK uyumu artık yalnızca mevcut bir ürünün sonradan mevzuata uygun hale getirilmesi anlamına gelmiyor. Ürünün nasıl tasarlandığı, hangi verileri topladığı ve kullanıcıya ve üçüncü kişilere nasıl bir kontrol sunduğu da hukuki uyumun bir parçası. Belki de yapay zekâ çağında asıl soru şu: “Bu teknoloji hukuka uygun mu?” değil, “Bu teknolojiyi tasarlarken hukuku ne kadar erken düşündük?” Akıllı gözlükler, yapay zekâ destekli kameralar ve benzeri teknolojiler yaygınlaştıkça, KVKK uyumunun ürün geliştirme sürecinin en başından itibaren ele alınması artık bir tercih değil, önemli bir hukuki gereklilik haline geliyor.